IgA-nefropathie (IgAN), een aandoening waarbij antilichamen zich ophopen in de nieren en ontstekingen veroorzaken, beïnvloedt individuen op verschillende manieren. Sommigen leven jarenlang met milde symptomen, terwijl anderen snel nierschade oplopen. De huidige behandeling is afhankelijk van bloeddrukcontrole, aanpassingen van de levensstijl en soms steroïden om ontstekingen onder controle te houden. Recent onderzoek wijst echter op een verrassende bondgenoot bij het beschermen van de nierfunctie: natriumglucose-cotransporter 2 (SGLT2)-remmers, geneesmiddelen die oorspronkelijk zijn ontwikkeld voor type 2-diabetes.
Hoe SGLT2-remmers werken: meer dan controle over de bloedsuikerspiegel
SGLT2-remmers – waaronder dapagliflozine (Farxiga), empagliflozine (Jardiance) en canagliflozine (Invokana) – blokkeren een eiwit in de nieren dat suiker weer in de bloedbaan opneemt. Hierdoor wordt overtollige suiker in de urine gedwongen, waardoor de bloedsuikerspiegel bij diabetici daalt. Maar onderzoekers ontdekten dat deze medicijnen ook de achteruitgang van de nierfunctie vertraagden zelfs bij patiënten zonder diabetes.
Klinische onderzoeken bevestigen dit voordeel. Uit onderzoek blijkt dat het toevoegen van dapagliflozine aan de standaardbehandeling het risico op de progressie van nierziekten verkleint, waardoor het eiwitgehalte in de urine met ongeveer 26% wordt verlaagd. Empagliflozine leverde vergelijkbare resultaten op: het vertraagde de achteruitgang van de nieren met bijna de helft en verminderde de proteïnurie met 15% bij verschillende nierziekten. Dit betekent voor veel patiënten het uitstellen of vermijden van dialyse en niertransplantaties.
Waarom dit belangrijk is: een verschuiving in de behandeling van nierziekten
Decennia lang was de IgAN-behandeling gericht op het beheersen van de symptomen. SGLT2-remmers bieden een nieuwe aanpak: nierfunctie direct behouden. Deskundigen als Pranav Garimella, MBBS en MPH benadrukken dat deze medicijnen geen geneesmiddel zijn, maar een belangrijke aanvulling op bestaande therapieën.
Het mechanisme gaat verder dan glucosecontrole. SGLT2-remmers verminderen de druk in de filtereenheden van de nieren (glomeruli), waardoor de druk op de nieren wordt verlicht. Ze verminderen ook het lekken van eiwitten en voorkomen littekenvorming die de nierfunctie verslechtert. Deze voordelen treden zelfs zonder diabetes op.
Wie kan hiervan profiteren? En wat zijn de risico’s?
De meeste IgAN-patiënten met aanhoudende proteïnurie ondanks de standaardbehandeling kunnen in aanmerking komen voor SGLT2-remmers. Of u in aanmerking komt, hangt af van de nierfunctie (doorgaans een eGFR hoger dan 20-25) en de algehele gezondheid. Voorzichtigheid is echter geboden bij mensen die vatbaar zijn voor urineweginfecties, uitdroging of lage bloeddruk.
Hoewel ze over het algemeen goed worden verdragen, brengen SGLT2-remmers risico’s met zich mee:
- Genitale en urineweginfecties: Verhoogd suikergehalte in de urine bevordert de groei van gisten en bacteriën.
- Uitdroging: Frequent urineren kan leiden tot een verstoorde vochtbalans.
- Lage bloeddruk: Kan duizeligheid of flauwvallen veroorzaken, vooral in combinatie met andere medicijnen.
- Zeldzame maar ernstige complicaties: Ketoacidose en ernstige huidinfecties (Fournier-gangreen) vereisen onmiddellijke medische aandacht.
Het komt erop neer: een veelbelovende, maar niet risicovrije optie
SGLT2-remmers vertegenwoordigen een aanzienlijke vooruitgang in de IgAN-behandeling. Ze bieden een nieuwe manier om de nierfunctie te beschermen naast bestaande behandelingen. Een zorgvuldige selectie van patiënten, bewustzijn van mogelijke bijwerkingen en nauwlettend toezicht zijn echter cruciaal. Als u IgAN heeft, bespreek deze optie dan met een nefroloog om te bepalen of dit geschikt voor u is.
Bronnen:
- Nationaal Instituut voor Diabetes en Spijsvertering en Nierziekten: https://www.niddk.nih.gov/health-information/kidney-disease/iga-nephropathy
- Nier Internationaal: https://www.kidney-international.org/
- American Journal of Kidney Diseases: https://www.ajkd.org/
- DailyMed: https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/
