Możesz myśleć o karmieniu piersią jako o spokojnej chwili. A może wyobrażasz sobie coś odwrotnego: stoisz w kolejce w banku, pocisz się i zdajesz sobie sprawę, że koszula cię zdradzi, bo zapomniałeś wkładek laktacyjnych. Ta panika jest prawdziwa, ale to nie cała historia.
Dla wielu kobiet logistyka karmienia jest chaotyczną i częstą częścią codziennego życia. Nie jesteś sam, jeśli kiedykolwiek wpadłeś w panikę i szukałeś cichego zakątka w zatłoczonej restauracji. Ale poza tą niezręcznością istnieje fakt statystyczny, który trudno zignorować. Według Departamentu Zdrowia i Opieki Społecznej Stanów Zjednoczonych (HHS) w 1998 roku 64 procent kobiet w USA zdecydowało się na karmienie piersią we wczesnym okresie poporodowym.
Jednak z biegiem czasu liczby te maleją. Tylko 29 procent nadal jadło po sześciu miesiącach. Do czasu, gdy dziecko osiągnęło pierwszy rok życia, odsetek ten spadł do 16 procent.
Dlaczego ktoś zaczyna, gdy tak wielu przestaje? Bo według ekspertów korzyści są znaczące. Jesienią 2003 r. HHS zaplanowało kampanię wzmacniającą to przesłanie. Amerykańska Akademia Pediatrii (AAP) podziela pogląd, że mleko matki zapewnia określone korzyści dziecku, matce i całemu społeczeństwu.
Dlaczego mleko matki jest standardem dla ludzkich dzieci
Carol Ryan, certyfikowana na całym świecie konsultantka laktacyjna i dyrektor Centrum Laktacyjnego w szpitalu uniwersyteckim Georgetown w Waszyngtonie, ujmuje to prosto.
„Mleko matki to ludzkie mleko dla ludzkich dzieci”.
Wydaje się to oczywiste, ale o to właśnie chodzi. Jest to specyficzne dla gatunku. Zawsze jest ciepło. Zawsze jest sterylnie. Nie musisz mieszać proszku, gotować wody ani kupować specjalnych butelek.
Poza tym ma to aspekt biologiczny. Mleko matki zawiera przeciwciała. Mogą pomóc Twojemu dziecku uniknąć niektórych chorób i alergii. Według AAP niektóre badania sugerują, że dzieci karmione piersią mają wyższe IQ niż dzieci karmione sztucznie.
Dla matki korzyści nie są tylko emocjonalne, chociaż wiele matek cieszy się z tej bliskości. AAP zauważa, że karmienie może wiązać się ze zmniejszonym ryzykiem niektórych nowotworów i złamań biodra. Co więcej, jest to bezpłatne. Bez pakowania, bez przygotowania, bez kosztów wysyłki. Jest to możliwie najbardziej przyjazne dla środowiska.
Cena wygody
Nie jest to jednak ucieczka od wszystkich trudności. Karmienie piersią wymaga cierpliwości. Dziecko i matka muszą podjąć wysiłek, aby opanować mechanizmy tego procesu. Jeśli zostanie wykonany nieprawidłowo, może być bolesny. To denerwujące. I to wymaga czasu.
Niemowlęta często jedzą. A ty jesteś jedyną osobą posiadającą „sprzęt”, który może je nakarmić. Możesz użyć laktatora, aby pomóc, gdy proces już się rozpoczął, ale nadal jesteś jego źródłem.
Jeśli nie możesz lub nie chcesz karmić piersią, najlepszą opcją będzie mleko modyfikowane. To jest słuszny wybór. Decyzja jest osobista. Ale lekarze zazwyczaj zalecają najpierw spróbować karmienia piersią. Dlaczego? Ponieważ późniejsze przejście na mieszankę jest łatwe. Bardzo trudno jest rozpocząć produkcję mleka, jeśli już przestałaś karmić piersią.
Jak karmić piersią: prawidłowe przywiązanie
Jeśli jesteś w tym nowy, to normalne, że czujesz się zagubiony. Większość ludzi nie ma pojęcia, co składa się na ten proces. To nie jest tak proste, jak się wydaje.
Najlepiej rozpocząć wkrótce po urodzeniu. AAP zaleca rozpoczęcie w ciągu godziny. W tym czasie dziecko jest najbardziej czujne.
Przez pierwsze kilka dni Twoje piersi produkują siarę. To jest mleko przedmleczne. Ma niską objętość i zawartość tłuszczu, ale ma wysoką wartość odżywczą. Ma wysoką zawartość węglowodanów, białka i przeciwciał. Jest również łatwo przyswajalny przez dziecko.
Siara ma działanie przeczyszczające. Pomaga dziecku w pierwszym wypróżnieniu. Ten wczesny etap jest krytyczny. Częste karmienie – od 8 do 12 razy w ciągu 24 godzin – stymuluje produkcję mleka. Jest to konieczne nie tylko dla dziecka, ale także dla Ciebie.
Aby karmić piersią, trzymasz dziecko w jednej z czterech podstawowych pozycji. Konsultant laktacyjny lub pielęgniarka mogą pokazać Ci te pozycje. Celem jest, aby dziecko było skierowane bezpośrednio do Twojej klatki piersiowej. Piersi trzymasz jedną ręką, kciukiem nad otoczką, resztą palców i dłonią pod spodem.
Następnie przybliż usta dziecka do sutka. Lekko łaskoczesz jego wargę lub policzek sutkiem, aby wywołać odruch ssania. To powinno sprawić, że szeroko otworzy usta. Musi uchwycić całą otoczkę, a nie tylko sutek.
Kiedy sutek dotknie podniebienia dziecka, zaczyna ono ssać. Nazywa się to „przywiązaniem”.
Jeśli to ty jesteś przyczepiony, zrozumiesz, dlaczego oderwanie go jest kłopotliwe. To mocne połączenie. I dla wielu właśnie to ma sens.
Leczenie obrzęków i rozwój rytmu karmienia
Produkcja mleka gwałtownie wzrasta około trzech do czterech dni po urodzeniu. W tym momencie zaczyna się obrzęk. Piersi stają się większe, cięższe i mogą powodować znaczny ból. Jest to odczucie fizyczne wymagające uwagi.
Najskuteczniejszym lekarstwem jest karmienie. Jeśli jednak pierś jest zbyt ciasna, dziecku może być trudno ją przyssać. Wyobraź sobie, że próbujesz ssać nadmiernie napompowany balon. Powierzchnia jest rozciągnięta. Wlot jest zdeformowany. Twoje dziecko ma ten sam problem z geometrią.
W takich momentach warto odciągnąć niewielką ilość mleka. To obniża ciśnienie krwi. Tkanka piersi staje się bardziej miękka. Dzięki temu proces przywiązania będzie łatwiejszy i wygodniejszy dla Was obojga.
Kiedy mleko się pojawi, nie wypłynie od razu. Ssanie wyzwala odruch wypływu mleka. Niezależnie od tego, czy ssanie pochodzi od dziecka, czy od laktatora, sygnał neuronowy jest taki sam. Większość rodziców zmienia piersi, aby mieć pewność, że dziecko będzie karmione z obu stron podczas jednej sesji.
W ciągu pierwszych sześciu tygodni należy spodziewać się częstych potrzeb karmienia. Standardowy odstęp wynosi co dwie do trzech godzin. W miarę jak dziecko rośnie, odstępy między karmieniami nieznacznie się wydłużają. Jednakże okresy gwałtownego wzrostu zaburzą ten schemat, powodując tymczasowy powrót do częstego karmienia. Margot Mann, certyfikowana konsultantka laktacyjna i dyrektor Centrum Laktacyjnego w Riverdale w stanie Nowy Jork, zauważa, że takie wahania są normalne.
Skuteczność wzrasta wraz z wiekiem dziecka. Po sześciu miesiącach sesje karmienia mogą trwać tylko od pięciu do dziesięciu minut. Praca jest wykonywana szybciej.
Jak ustalić, czy dziecko jest prawidłowo przypięte
Ból jest głównym sygnałem ostrzegawczym. Jeśli karmienie boli, coś jest nie tak. Istnieją jednak bardziej subtelne wskaźniki, które pomagają ocenić skuteczność karmienia dziecka.
Ryan, ekspert ds. laktacji, zwraca uwagę, że jeśli matka nie odczuwa bólu, a dziecko wydaje się prawidłowo karmić, przyssanie jest prawdopodobnie prawidłowe. Proszę zwrócić uwagę na następujące szczegółowe informacje:
- Usta dziecka obejmują całą otoczkę, a nie tylko sutek.
- Policzki wyglądają na okrągłe i pełne, a nie zaciągnięte do wewnątrz.
- Nie słychać dźwięków klikania lub trzaskania.
- Ssanie jest rytmiczne i równe.
- Słychać, jak dziecko połyka.
- Przyrost masy ciała jest stabilny.
- Dziecko oddaje sześć lub więcej mokrych pieluszek dziennie i co najmniej dwa wypróżnienia, chociaż częstotliwość wypróżnień zmniejsza się po pierwszych kilku tygodniach.
- Dziecko jest ogólnie spokojne pomiędzy karmieniami.
- Piersi wydają się pełne przed karmieniem i zauważalnie mniej pełne po.
Jeśli Twojemu dziecku karmienie zajmuje niezwykle dużo czasu za każdym razem, może to oznaczać, że nie otrzymuje wystarczającej ilości mleka. Być może ssie, aby zaspokoić głęboką potrzebę ssania, a nie głód.
Amerykańska Akademia Pediatrii (AAP) zaleca badanie przez pediatrę, gdy dziecko ma dwa do trzech dni. Wizyta ta następuje w ciągu 48 godzin od wypisu ze szpitala. Jest to idealny moment na ocenę postępów w karmieniu, zanim problemy staną się chroniczne.
Odpowiedzi na często zadawane pytania dotyczące karmienia piersią
Czy karmienie piersią powinno boleć?
Nie. Ból wskazuje na problem mechaniczny. Pewna bolesność w ciągu pierwszych kilku dni jest normalna, gdy organizm się przystosowuje. Ale popękane, krwawiące lub mocno obolałe sutki są sygnałami ostrzegawczymi. Często oznacza to niewłaściwe przywiązanie. Konsultant laktacyjny może pomóc Ci w dostosowaniu się.
Czasami problem jest anatomiczny. Pediatra może zdiagnozować u dziecka schorzenia utrudniające karmienie, takie jak rozszczep wargi czy inne deformacje uniemożliwiające skuteczne ssanie.
Czy są osoby, które po prostu nie mogą karmić piersią?
Jest to rzadkie zjawisko. Bardzo niewiele kobiet ma fizjologiczną niezdolność do wytwarzania mleka. Do tej grupy zaliczają się kobiety, które nie mają wystarczającej ilości tkanki w piersiach, pacjentki, które przeszły podwójną mastektomię, osoby zakażone wirusem HIV, osoby z pewnymi poważnymi schorzeniami lub osoby poddawane chemioterapii.
Płaskie lub wklęsłe sutki zwykle nie uniemożliwiają kobiecie karmienia piersią. Posiadanie tylko jednej piersi również nie jest przeszkodą.
Ze strony dziecka zaburzenia metaboliczne lub problemy strukturalne mogą uniemożliwić karmienie piersią. Jednak dla zdecydowanej większości par barierą jest technologia, a nie biologia.
Czy można przechowywać mleko matki?
Tak. Odciągnięte mleko jest cenne. Wielu rodziców niechętnie je wyrzuca, traktując je jako cenny zasób. Pamięć masowa umożliwia utworzenie rezerwy na wypadek, gdy musisz być poza domem. Dotyczy to zarówno powrotu do pracy, jak i po prostu relaksu.
Zalecenia dotyczące przechowywania różnią się w zależności od sprzętu. Dla zdrowego dziecka donoszonego:
– Lodówka: 5–6 dni.
– Zamrażarka: od kilku tygodni do kilku miesięcy, w zależności od jakości zamrażarki.
Ważny jest tutaj jeden niuans. Twoje mleko matki się zmienia. Twoje ciało automatycznie dostosowuje skład do aktualnych potrzeb żywieniowych dziecka. Mleko odciągane w pierwszym miesiącu życia dziecka różni się pod względem chemicznym od mleka produkowanego w wieku trzech miesięcy.
Nie oznacza to jednak, że należy wyrzucać stare mleko. To nadal jest pożywne. Ale najpierw należy użyć najstarszego mleka, nawet jeśli nie ma jeszcze daty ważności. Jest to najbardziej zbliżone do tego, na co Twoje dziecko jest w tej chwili gotowe.
Co jeść (i czego unikać) podczas karmienia piersią
To, co jesz, nie zamienia się automatycznie w truciznę w Twoim mleku. Większość składników odżywczych i aromatów dociera do organizmu w małych ilościach, więc nie musisz przechodzić na ścisłą dietę eliminacyjną, tak jak w czasie ciąży.
Jednak, jak mówi Ryan, „trzeba kierować się zdrowym rozsądkiem”. Jeśli w czasie ciąży unikałaś ryb zawierających rtęć, powinnaś zachować ostrożność w okresie laktacji. Problemem może być również pikantna lub mocno aromatyzowana żywność. Niektóre dzieci tymczasowo odmawiają mleka, jeśli smakuje inaczej. Jeśli tak się stanie, może być konieczne wyeliminowanie tych pokarmów ze swojej diety do czasu zakończenia karmienia piersią.
Kolejnym czynnikiem jest wrażliwość na białko. Dzieci mogą reagować na białka znajdujące się w mleku krowim, orzechach, pszenicy lub owocach cytrusowych. Jeśli Twoje dziecko wydaje się wybredne, pediatra może zalecić wyeliminowanie z diety jednego pokarmu na raz, aby ustalić przyczynę reakcji.
Leki przenikają również do mleka matki. Wiele z nich jest bezpiecznych, ale należy sprawdzić etykietę lub zapytać lekarza. Nie zakładaj, że każda tabletka dostępna bez recepty jest bezpieczna dla matek karmiących piersią.
Jaka ilość alkoholu jest bezpieczna podczas karmienia piersią?
Alkohol nie jest surowo zabroniony, ale wymaga kontroli. Twoje ciało metabolizuje niewielkie ilości w ciągu kilku godzin. Zwykle akceptowalny jest kieliszek lub dwa wina. Picie butelki jest nie-nie.
Strategia opiera się na wyczuciu czasu. Nakarm dziecko piersią przed wypiciem, a następnie odczekaj kilka godzin przed kolejnym karmieniem. Dzięki temu organizm będzie mógł przetworzyć alkohol. Jeśli wypijesz więcej niż małą dawkę, odciągnij mleko i wyrzuć je przy następnym karmieniu. Podczas tej sesji użyj zapasowego mleka matki lub mieszanki.
Czy powinienem spożywać więcej kalorii?
Produkcja mleka wymaga dodatkowego paliwa. Amerykańskie Stowarzyszenie Dietetyczne zaleca, aby matki karmiące piersią spożywały o 500 kalorii więcej dziennie niż przed ciążą. Te kalorie powinny pochodzić ze zdrowych źródeł, a nie z pustych.
Jak długo należy karmić piersią i jak sobie poradzić z wprowadzaniem pokarmów uzupełniających?
AAP (Amerykańska Akademia Pediatrii) zaleca karmienie piersią przez pierwszy rok życia i tak długo, jak matka i dziecko czują się komfortowo. Po 6 miesiącu życia wprowadzaj pokarmy stałe wraz z mlekiem.
Karmienie piersią nie musi być sytuacją albo-albo. Możesz łączyć mleko matki z butelkami odciągniętego mleka lub mieszanki. Mann zaleca zaczekać z wprowadzeniem butelki do ukończenia przez dziecko co najmniej 1 miesiąca, aby uniknąć nieporozumień. Po ustaleniu karmienia pojemnik jest mniej ważny niż zawartość. Jeśli to możliwe, trzymaj się mleka matki.
Jeśli zdecydujesz się na uzupełnienie mleka modyfikowanego, zrób to dopiero po ustabilizowaniu się podaży mleka. Twoje ciało reguluje produkcję w oparciu o zapotrzebowanie. Jeśli karmisz rzadziej, produkujesz mniej mleka.
Zbyt szybkie ograniczenie karmienia może spowodować obrzęk i zapalenie sutka – infekcję piersi. Stopniowo ograniczaj harmonogram karmienia piersią i odciągania pokarmu.
Co zrobić, jeśli masz problemy z przywiązaniem
Wiele matek opuszcza szpital, nie mogąc prawidłowo przystawić dziecka do piersi. Często nie otrzymują instrukcji, jak to naprawić ani gdzie mogą uzyskać pomoc. Mann zauważa, że jej wstępne konsultacje trwają dwie godziny, czyli znacznie dłużej niż czas pobytu większości kobiet w szpitalach.
Uzyskaj potrzebną pomoc przed opuszczeniem szpitala. Większość szpitali oferuje kontrolne konsultacje laktacyjne, telefoniczne lub osobiste. Poproś ich przynajmniej o połączenie Cię z konsultantem.
Zanim wrócisz do domu, upewnij się, że możesz samodzielnie nakarmić dziecko piersią. Nie liczy się to, czy zrobi to za Ciebie konsultant. Słuchaj połykania, a nie tylko ssania. Upewnij się, że dziecko produkuje „brudną pieluchę”. Jeżeli nie jesteś pewna swoich umiejętności, przed wypisem umów się na wizytę z doradcą laktacyjnym.
Przy odpowiednim wsparciu nawet zły start może zapewnić udane karmienie piersią.
